{"id":565,"date":"2017-06-23T20:17:11","date_gmt":"2017-06-23T20:17:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.leszczydol.pl\/?p=565"},"modified":"2021-01-07T19:58:29","modified_gmt":"2021-01-07T19:58:29","slug":"tajemnica-lesnej-mogily","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/2017\/06\/23\/tajemnica-lesnej-mogily\/","title":{"rendered":"Tajemnica le\u015bnej mogi\u0142y"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Na le\u015bnej drodze mi\u0119dzy Ochudnem a Dalekim, w odleg\u0142o\u015bci 3 km od szosy Wyszk\u00f3w \u2013 Rz\u0105\u015bnik znajduje si\u0119 zbiorowa mogi\u0142a. W ostatnim czasie by\u0142a bardzo zaniedbana, poch\u0142oni\u0119ta przez Puszcz\u0119 Bia\u0142\u0105, powoli znika\u0142a z powierzchni ziemi i pami\u0119ci okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w. Nigdy nie ustalono ile os\u00f3b zosta\u0142o w niej pochowanych i kto dok\u0142adnie tam spoczywa. Jeszcze w latach 90-tych mogi\u0142\u0105 opiekowa\u0142 si\u0119 jeden z mieszka\u0144c\u00f3w Leszczydo\u0142u Nowin, lecz po jego \u015bmierci coraz rzadziej p\u0142on\u0119\u0142y na niej znicze.<\/p>\n\n\n\n

W roku 2016 tematem tej mogi\u0142y zainteresowali si\u0119 cz\u0142onkowie Stowarzyszenia Wsp\u00f3lna Przysz\u0142o\u015b\u0107. Jej zarys oraz miejsce po\u0142o\u017cenia zosta\u0142y oznakowane, gdy\u017c trudno by\u0142o do niej trafi\u0107 z racji tego, \u017ce ca\u0142kowicie zaros\u0142a krzakami. Podj\u0119te zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c bardzo intensywne pr\u00f3by ustalenia to\u017csamo\u015bci os\u00f3b tam pochowanych oraz ustalenia okoliczno\u015bci, w jakich zostali zamordowani. Bardzo du\u017cym zaanga\u017cowaniem wykaza\u0142a si\u0119 tu pani Teresa Przygoda, kt\u00f3ra przeprowadzi\u0142a szeroki wywiad \u015brodowiskowy w\u015br\u00f3d najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w Leszczydo\u0142u Nowin i okolic. By\u0142 to moment zwrotny naszej akcji.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki jej ustaleniom uda\u0142o si\u0119 potwierdzi\u0107, \u017ce w mogile tej spoczywa mieszkaniec Leszczydo\u0142u Nowin, m\u0142ody ch\u0142opak, Wac\u0142aw Idzkiewicz oraz ma\u0142\u017ce\u0144stwo Sadzi\u0144skich z D\u0142ugosiod\u0142a. Wed\u0142ug opowie\u015bci wspomnianych, najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w Leszczydo\u0142u Nowin ma\u0142\u017ce\u0144stwo Sadzi\u0144skich zajmowa\u0142o si\u0119 szmuglem pomi\u0119dzy Generalnym Gubernatorstwem i obszarami wcielonymi do Rzeszy. By\u0142a to do\u015b\u0107 popularna forma zarabiania na \u017cycie w\u015br\u00f3d ludno\u015bci przygranicznej.  Szmuglowali g\u0142\u00f3wnie artyku\u0142y spo\u017cywcze, co zapewnia\u0142o im utrzymanie, a innym pomaga\u0142o prze\u017cy\u0107 w tych trudnych czasach. By\u0142o to jednak zaj\u0119cie bardzo niebezpieczne i wymaga\u0142o du\u017cej odwagi, gdy\u017c Niemcy karali \u015bmierci\u0105 ka\u017cda pr\u00f3b\u0119 przemytu. W dniu 27.03.1944 Hitlerowcy urz\u0105dzili ob\u0142aw\u0119 na wie\u015b Leszczyd\u00f3\u0142 Nowiny. Dowodzi\u0142 ni\u0105 komendant \u017candarmerii w Wyszkowie lejtnant Fick. Dosz\u0142o do wielu aresztowa\u0144, mi\u0119dzy innymi aresztowany a nast\u0119pnie zamordowany zosta\u0142 so\u0142tys Leszczydo\u0142u Nowin Stanis\u0142aw W\u00f3jcik.  W tym czasie w okolicy przebywa\u0142o r\u00f3wnie\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo Sadzi\u0144skich. Po zorientowaniu si\u0119, \u017ce miejscowo\u015b\u0107 jest otoczona szczelnym korowodem niemieckim postanowili wr\u00f3ci\u0107 do domu. Nie znali jednak dok\u0142adnie tutejszych \u015bcie\u017cek, wiec poprosili m\u0142odego ch\u0142opaka z Leszczydo\u0142u Nowin, aby by\u0142 ich przewodnikiem. Niestety na jednej z le\u015bnych dr\u00f3g zatrzyma\u0142 ich patrol \u017candarm\u00f3w niemieckich. Zostali oskar\u017ceni o pomoc partyzantom i na miejscu rozstrzelani. Ich zw\u0142oki pochowane zosta\u0142y nieopodal. W tym czasie przeje\u017cd\u017ca\u0142 tamt\u0119dy rowerem gajowy  Stanis\u0142aw W\u0119\u017cyk z Nowin. Zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c zatrzymany, jednak unikn\u0105\u0142 \u015bmierci t\u0142umacz\u0105c, \u017ce wykonuje w pobliskiej okolicy swoje obowi\u0105zki. Widzia\u0142 on jednak zw\u0142oki rozstrzelanych, twierdz\u0105c p\u00f3\u017aniej, \u017ce by\u0142o tam 3 lub 4 osoby.  Faktem utwierdzonym w pami\u0119ci lokalnej spo\u0142eczno\u015bci pozosta\u0142y jednak dramatyczne chwile ma\u0142\u017ce\u0144stwa Sadzi\u0144skich \u2013 wsp\u00f3lnie zastrzelonych i pochowanych razem z ich m\u0142odym, odwa\u017cnym przewodnikiem.<\/p>\n\n\n\n

W czasie poszukiwa\u0144 w archiwach informacji dotycz\u0105cych zamordowanych os\u00f3b, mi\u0119dzy innymi dok\u0142adnej daty egzekucji i wieku zastrzelonych os\u00f3b na jaw wysz\u0142y jeszcze bardziej dramatyczne fakty. Okaza\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce razem z ma\u0142\u017ce\u0144stwem Sadzi\u0144skich oraz ich przewodnikiem rozstrzelane zosta\u0142y w tej egzekucji i pochowane w jednej mogile ich dzieci 17 letnia Anielka i 14 letni Sta\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Dramat tej rodziny oraz ich przewodnika sta\u0142 si\u0119 wi\u0119c inspiracj\u0105 i du\u017cym impulsem do dzia\u0142ania. Zwyk\u0142e ludzkie uczucia i instynkty wymagaj\u0105 od nas tego, aby pozostawi\u0107 pami\u0119\u0107 o tej tragicznej chwili w sercach naszych i przysz\u0142ych pokole\u0144. Przyst\u0105pili\u015bmy wi\u0119c do dzia\u0142ania maj\u0105cego przywr\u00f3ci\u0107 pami\u0119\u0107 tamtej ludzkiej tragedii i jednocze\u015bnie wym\u00f3c chwil\u0119 refleksji nad czasami w jakich \u017cy\u0142y tamte pokolenia naszych rodzin.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku maja 2017 roku nieliczna, ale doskonale zorganizowana grupa cz\u0142onk\u00f3w Stowarzyszenia Wsp\u00f3lna Przysz\u0142o\u015b\u0107 oczy\u015bci\u0142a dok\u0142adnie teren wok\u00f3\u0142 mogi\u0142y. Usuni\u0119to zb\u0119dn\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107, chrust oraz inne nieczysto\u015bci. Dok\u0142adnie oczyszczona zosta\u0142a sama mogi\u0142a. Na nowo uformowany zosta\u0142 jej kszta\u0142t. Zamontowany zosta\u0142 nowo wykonany krzy\u017c a na nim tablica informacyjna. Przy drodze umieszczony zosta\u0142 drogowskaz, aby mo\u017cna by\u0142o mogi\u0142\u0119 \u0142atwiej odnale\u017a\u0107. W trakcie oczyszczania tej mogi\u0142y natrafiono na ciekawe znaleziska. Znaleziono bowiem n\u00f3\u017c wraz z resztkami r\u0119koje\u015bci, ogniwo ta\u015bmy amunicyjnej, kilka ci\u0119\u017ckich, metalowych, bli\u017cej nie ustalonych przedmiot\u00f3w a tak\u017ce \u0142usk\u0119<\/a> pochodz\u0105c\u0105 z dzia\u0142ka pok\u0142adowego radzieckiego samolotu szturmowego I\u0141-2. Terenem tym przemieszcza\u0142a si\u0119 we wrze\u015bniu 1944 radziecka ofensywa.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c dobieg\u0142a ko\u0144ca nasza historia zwi\u0105zana z tajemnic\u0105 le\u015bnej mogi\u0142y. Dzi\u0119kujemy wszystkim zaanga\u017cowanym osobom za pomoc: Arkowi, Piotrkowi i Adamowi oraz w szczeg\u00f3lno\u015bci ci\u0119\u017cko pracuj\u0105cym dzieciakom Ali, Lenie i Bartkowi. To by\u0142 kawa\u0142 dobrej i po\u017cytecznej roboty!<\/p>\n\n\n\n

Du\u017cym wsparciem naszej inicjatywy by\u0142a pomoc Nadle\u015bnictwa Wyszk\u00f3w i Pana Nadle\u015bniczego Wojciecha Kwiatkowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Zach\u0119camy wszystkich, aby odwiedzi\u0107 to miejsce. Dojazd rowerem jest bardzo prosty i przyjemny. Warto zapali\u0107 tu \u015bwieczk\u0119, wyciszy\u0107 si\u0119 i wspomnie\u0107 tamte dramatyczne chwile. Pot\u0119\u017cne i majestatyczne sosny, kt\u00f3re szumi\u0105 nad mogi\u0142\u0105 i by\u0142y \u015bwiadkami tej tragedii mog\u0142yby dopowiedzie\u0107 zapewne du\u017co wi\u0119cej do tej historii. By\u0107 mo\u017ce kto\u015b co\u015b us\u0142yszy\u2026<\/p>\n\n\n\n