{"id":3008,"date":"2024-09-03T20:02:19","date_gmt":"2024-09-03T20:02:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.leszczydol.pl\/?p=3008"},"modified":"2024-09-04T12:19:05","modified_gmt":"2024-09-04T12:19:05","slug":"wyzwolenie-leszczydolu-nowin-1944-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/2024\/09\/03\/wyzwolenie-leszczydolu-nowin-1944-roku\/","title":{"rendered":"Wyzwolenie Leszczydo\u0142u Nowin 1944 roku"},"content":{"rendered":"\n<p>80 lat temu, 4 wrze\u015bnia 1944 r. wojska I Frontu Bia\u0142oruskiego wyzwoli\u0142y Leszczyd\u00f3\u0142 Nowiny. W \u015bwietle aktualnej wiedzy i \u015bwiadomo\u015bci historycznej, trudno nazwa\u0107 ten dzie\u0144 \u201ewyzwoleniem\u201d. Bardziej odpowiednim jest \u00a0tu zapewne zwrot \u201ezako\u0144czenie okupacji niemieckiej i roz\u00adpo\u00adcz\u0119cie okupacji radzieckiej\u201d. Niemniej jednak faktem historycznym pozostaje to, \u017ce w okresie 31.08 \u2013 5.09.1944 roku na terenie powiatu wyszkowskiego toczy\u0142y si\u0119 bardzo intensywne boje ar\u00admii niemieckiej i radzieckie w ramach ko\u0144cowej fazy, letniej ofensywy radzieckiej o kryptonimie \u201eBagration\u201d. Nasza wie\u015b by\u0142a wa\u017cnym punktem w prze\u0142amaniu obrony niemieckiej w rejonie Wy\u00adszkowa, dzi\u0119ki kt\u00f3rej miasto unikn\u0119\u0142o zag\u0142ady znanej z wrze\u015bnia 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Zagadnienie wyzwolenia Leszczydo\u0142u Nowin, latem 1944 roku to nie jest zapewne temat, kt\u00f3ry ch\u0119tnie podejmowaliby zawodowi historycy, eksperci lub badacze dziej\u00f3w II Wojny \u015awiatowej. Pow\u00f3d jest prosty &#8211; dotyczy bardzo niewielkiego fragmentu lokalnej historii, kt\u00f3rym mieliby si\u0119 zaj\u00admowa\u0107, a tym samym ma\u0142ej ilo\u015bci odbiorc\u00f3w do kt\u00f3rej dotar\u0142aby ich praca. Zapewne dlatego te\u00admat ten nie zosta\u0142 dotychczas zbadany i opisany. Jest to jednak ciekawy temat dla lokalnych badaczy i pasjonat\u00f3w mikrohistorii.<br>Wiele os\u00f3b posiada cenne informa\u00adcje, wspomnienia lub pami\u0105tki z tego okresu. Nasze Stowarzyszenie posiada kilkana\u015bcie wywiad\u00f3w, kt\u00f3rych bohaterowie cz\u0119sto wspominali omawiane czasy, u\u017cywaj\u0105c zwrotu \u201ejak ruskie weszli\u201d. W trakcie wieloletnich poszukiwa\u0144, zdobyli\u015bmy mn\u00f3stwo dokument\u00f3w, pami\u0105tek czy map, pocho\u00addz\u0105cych z archiw\u00f3w polskich, niemieckich i radzieckich, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 odpowiedzie\u0107 nam na szereg py\u00adta\u0144, a tym samym podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 spisania jednego z fragment\u00f3w z dziej\u00f3w naszej wsi \u2013 Leszczydo\u0142u Nowin.<\/p>\n\n\n\n<p>Uchylamy zatem dzi\u015b r\u0105bka tajemnicy, je\u017celi chodzi o plany naszego Stowarzyszenia na 2025 rok, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce temat kt\u00f3ry b\u0119dziemy podejmowa\u0107, zainteresuje wielu okolicznych mieszka\u0144\u00adc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Tymczasem zapraszamy Was do obejrzenia radzieckiej mapy taktycznej z badanego okresu, wska\u00adzuj\u0105cej jednostki oraz g\u0142\u00f3wne kierunki natarcia wojsk radzieckich na terenie Leszczydo\u0142u Nowin w dniu 04.09.1944 roku.<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6a79485b933c6&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6a79485b933c6\" class=\"wp-block-image size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1358\" height=\"893\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"http:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mapa.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3009\" srcset=\"https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mapa.jpg 1358w, https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mapa-300x197.jpg 300w, https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mapa-1024x673.jpg 1024w, https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mapa-768x505.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1358px) 100vw, 1358px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Radziecka mapa taktyczna. \u0179r\u00f3d\u0142o; pamyat-naroda.ru<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Jak \u0142atwo odczyta\u0107 z mapy, od po\u0142udnia z rejonu Natalina w kierunku ulicy Zacisze naciera\u0142a 193 Dywizja Strzelecka, g\u0142\u00f3wny trzon natarcia stanowi\u0142a 44 Gwardyjska Dywizja Strzelecka, atakuj\u0105ca wzd\u0142u\u017c obecnej ulicy \u015arodkowej i Szkolnej. Jej p\u00f3\u0142nocne skrzyd\u0142o os\u0142ania\u0142a 69 Dywizja Strzelecka nacieraj\u0105ca wzd\u0142u\u017c tzw. Linii Powsta\u0144czej. \u0141\u0105czeni by\u0142o to ponad 15 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Dzia\u0142ania piechoty wspiera\u0142a 17 Gwardyjska Brygada Pancerna z 1 Do\u0144skiego Korpusu Pancernego.<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6a79485b936c4&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6a79485b936c4\" class=\"wp-block-image size-full is-resized wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1476\" height=\"1034\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"http:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ru-A7400-18.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3011\" style=\"width:670px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ru-A7400-18.jpg 1476w, https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ru-A7400-18-300x210.jpg 300w, https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ru-A7400-18-1024x717.jpg 1024w, https:\/\/www.leszczydol.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ru-A7400-18-768x538.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1476px) 100vw, 1476px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Radzieckie jednostki pancerne w gotowo\u015bci do ataku. \u0179r\u00f3d\u0142o: www.pamyat-naroda.ru<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p> Bitwa o Leszczyd\u00f3\u0142 Nowiny trwa\u0142a oko\u0142o 5 godzin i poch\u0142on\u0119\u0142a wiele ofiar poleg\u0142ych i rannych po obydwu walcz\u0105cych stronach. Na terenie Leszczydo\u0142u Nowin rozbitych zosta\u0142o r\u00f3wnie\u017c wiele czo\u0142g\u00f3w i dzia\u0142 pancernych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Artur Ga\u0142\u0105zka<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>80 lat temu, 4 wrze\u015bnia 1944 r. wojska I Frontu Bia\u0142oruskiego wyzwoli\u0142y Leszczyd\u00f3\u0142 Nowiny. W \u015bwietle aktualnej wiedzy i \u015bwiadomo\u015bci historycznej, trudno nazwa\u0107 ten dzie\u0144 \u201ewyzwoleniem\u201d. Bardziej odpowiednim jest \u00a0tu zapewne zwrot \u201ezako\u0144czenie okupacji niemieckiej i roz\u00adpo\u00adcz\u0119cie okupacji radzieckiej\u201d. Niemniej &hellip; <a href=\"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/2024\/09\/03\/wyzwolenie-leszczydolu-nowin-1944-roku\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3008","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3008"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3016,"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3008\/revisions\/3016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.leszczydol.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}